درمان ایمپلنت
وقتی دندانی از دست میرود، فضای خالی در دهان دستنخورده نمیماند. دندانهای مجاور بهمرور به سمت فضا متمایل میشوند، دندان مقابل ممکن است بلند شود و بار جویدن بهصورت نامتوازن بر دندانهای باقیمانده وارد میشود. استخوان فک در ناحیهٔ فضا نیز چون بار وارد بر آن از میان میرود، بهمرور حجم از دست میدهد. از این رو جایگزینی دندان از دسترفته بیشتر اوقات انتخابی صرفاً ظاهری نیست.
ایمپلنت دندانی ریشهٔ مصنوعیای است که به جای دندان از دسترفته در استخوان فک قرار میگیرد. روی آن میتوان یک روکش تکی، بریجی که چند دندان را نگه میدارد یا پروتزی ثابت برای کل فک ساخت. کار ایمپلنت آن است که جای ریشهٔ از دسترفته را بگیرد و پروتز را از استخوان پشتیبانی کند.
هر دندان از دسترفته با ایمپلنت جایگزین نمیشود
ایمپلنت تنها گزینهٔ درمان دندان از دسترفته نیست. بریج متکی بر دندان، پروتز پارسیل متحرک و در برخی موارد بستن فضا با ارتودنسی نیز قابل ارزیابیاند. اینکه کدام گزینه مناسب است با ارزیابی همزمان جایگاه و اندازهٔ فضا، وضعیت دندانهای مجاور، حجم و کیفیت استخوان فک، سلامت لثه، رابطهٔ اکلوژن، وضعیت عمومی سلامت و عادتهای مراقبت روزانه تعیین میشود.
این ارزیابی با معاینه، روشهای تصویربرداری لازم و برنامهریزی پروتتیک انجام میشود. اطلاع قطعی دربارهٔ تناسب که از طریق تلفن، پیام یا از روی عکس داده شود قابل اتکا نیست.
درمان یک اقدام نیست، یک روند است
درمان ایمپلنت بهطور کلی از این مراحل تشکیل میشود: معاینه و تصویربرداری، تدوین برنامهٔ درمان، اقدامات آمادهسازی در صورت نیاز، قرار دادن ایمپلنت، دورهٔ بهبودی لازم برای یکپارچهشدن ایمپلنت با استخوان، ساخت پروتز و معاینات منظم.
مدت این مراحل از فردی به فرد دیگر بهروشنی متفاوت است. موردی که حجم استخوان کافی دارد با موردی که نیازمند پیوند استخوان است در یک تقویم پیش نمیرود. از این رو تعهدی به مدت ثابت داده نمیشود؛ مراحل تقریبی پس از معاینه ارائه میگردد.
نتیجهٔ بلندمدت را یک عامل تعیین نمیکند
کارکرد ایمپلنت در سالهای طولانی به انتخاب درست مورد، برنامهریزی، اجرای جراحی و پروتتیک، بهداشت دهان فرد، مصرف سیگار، وضعیت عمومی سلامت و معاینات منظم بستگی دارد. اگر یکی از این عوامل نادیده بماند نتیجه میتواند آسیب ببیند. بافتهای پیرامون ایمپلنت نیز مانند دندانهای طبیعی میتوانند دچار التهاب شوند؛ بنابراین با پایان درمان، مراقبت پایان نمییابد.
پیش از ایمپلنت به چه نگاه میشود؟
در معاینه تنها به ناحیهٔ دندان از دسترفته نگاه نمیشود. وضعیت دندانهای باقیمانده، سلامت لثه، رابطهٔ اکلوژن و در صورت وجود عادت دندانقروچه ارزیابی میشود. اگر بیماری لثه ادامه داشته باشد پیش از ایمپلنت درمان میشود؛ زیرا بافتهای پیرامون ایمپلنت نیز از همان پلاک میکروبی اثر میپذیرند.
سابقهٔ پزشکی نیز بخشی از برنامهریزی است. دیابت کنترلنشده، برخی داروهای مؤثر بر متابولیسم استخوان، اختلالات خونریزی، پرتودرمانی پیشین و مصرف سیگار از موضوعاتیاند که میتوانند بر بهبودی اثر بگذارند. هیچیک از اینها بهتنهایی مانع قطعی نیست؛ اما میتوانند برنامهریزی و روند مورد انتظار را تغییر دهند. از این رو مهم است در نخستین گفتوگو داروهای مصرفی و بیماریهای شناختهشدهٔ خود را بیان کنید.
پروتز پس از ایمپلنت اندیشیده نمیشود
یک برداشت نادرست رایج آن است که نخست ایمپلنت گذاشته شود و دندانی که روی آن ساخته میشود بعداً برنامهریزی گردد. حال آنکه ترتیب برعکس است: نخست تعیین میشود کدام دندان، به چه شکل و در کجا ساخته خواهد شد؛ جایگاه و زاویهٔ ایمپلنت بر پایهٔ همین برنامه انتخاب میشود. به این کار برنامهریزی هدایتشده با پروتز گفته میشود.
معنای عملی این رویکرد چنین است: ایمپلنتی که در جای نادرست قرار گرفته باشد حتی اگر بدون مشکل با استخوان یکپارچه شود، ممکن است نتوان روی آن دندانی درست، قابل تمیزکردن و زیبا ساخت. از این رو مرحلهٔ برنامهریزی کماهمیتتر از مرحلهٔ جراحی نیست.
صفحههای این بخش
در آغاز درمان ایمپلنت
- ایمپلنت دندانی — کارکرد ایمپلنت، برای چه کسانی قابل ارزیابی است، مراحل درمان و دورهٔ بهبودی.
- گزینههای درمان دندان از دسترفته — تفاوت میان ایمپلنت، بریج و پروتز متحرک. (در دست تهیه)
- برنامهٔ درمان ایمپلنت و گسترهٔ آن — چه چیزی برنامهٔ درمان را تعیین میکند. (در دست تهیه)
- پس از کشیدن دندان، ایمپلنت چه زمانی؟ — معیارهایی که زمانبندی را تعیین میکنند. (در دست تهیه)
اگر استخوان کافی نباشد
- پیوند استخوان و افزایش حجم استخوان — روشهایی که در کمبود حجم استخوان ارزیابی میشوند. (در دست تهیه)
- لیفت سینوس — رویکردی که در محدودبودن ارتفاع استخوان در ناحیهٔ خلفی فک بالا به کار میرود. (در دست تهیه)
پروتز روی ایمپلنت
- پروتزهای ثابت روی ایمپلنت — گزینههای روکش تکی، بریج و پروتز ثابت کل فک. (در دست تهیه)
- All-on-4 و All-on-6 — پروتز ثابت کل فک با شمار محدودی ایمپلنت. (در دست تهیه)
اقدام و بهبودی
- آیا درمان ایمپلنت دردناک است؟ — بیحسی موضعی و دورهٔ بهبودی. (در دست تهیه)
- روزهای نخست پس از ایمپلنت — درد، ورم، خونریزی، تغذیه و مراقبت. (در دست تهیه)
مراقبت بلندمدت
- ایمپلنت را چگونه تمیز کنیم؟ — روال تمیزکردن روزانه و مسواک بیندندانی. (در دست تهیه)
- ایمپلنت در سیگار و دیابت — اثر این دو عامل بر بهبودی. (در دست تهیه)
اگر مشکلی پیش آید
- چرا ایمپلنت نمیگیرد؟ — علتهای از دست رفتن زودهنگام و دیرهنگام ایمپلنت. (در دست تهیه)
- پریایمپلنتیت — التهاب و از دست رفتن استخوان پیرامون ایمپلنت. (در دست تهیه)
پرسشهای پرتکرار
آیا ایمپلنت برای همه قابل انجام است؟
تناسب با ارزیابی همزمان حجم و کیفیت استخوان فک، سلامت لثه، وضعیت عمومی سلامت، داروهای مصرفی، مصرف سیگار و بهداشت دهان تعیین میشود. بدون معاینه و تصویربرداری نمیتوان تصمیم گرفت.
از کجا آغاز کنم؟
نخستین گام معاینه است. پس از ارزیابی همزمان شکایت شما، یافتههای داخل دهان و تصویربرداری لازم، گزینهها و مراحل تقریبی با شما در میان گذاشته میشود.
چند ایمپلنت لازم است؟
شمار دندانهای از دسترفته بهتنهایی تعیینکننده نیست. توزیع استخوان، بار اکلوزال، نوع پروتز برنامهریزیشده و نیاز زیبایی با هم ارزیابی میشوند. پیش از معاینه تعهدی به شمار داده نمیشود.
آیا پس از ایمپلنت مراقبت ویژهای لازم است؟
بله. بافتهای پیرامون ایمپلنت نیز میتوانند دچار التهاب شوند. تمیزکردن روزانه، تمیزکردن بیندندانی و معاینات منظم مستقیماً بر نتیجهٔ بلندمدت اثر میگذارند.
آیا سن من مانع ایمپلنت است؟
حد بالای سنی وجود ندارد؛ آنچه تعیینکننده است نه سن بلکه پشتیبانی استخوان و لثه و وضعیت عمومی سلامت است. در حد پایین انتظار میرود رشد فک کامل شده باشد.
ارزیابی منطقهای
در کلینیک ما در محل اتصال بیلیکدوزو/اسنیورت، تناسب ایمپلنت با ارزیابی همزمان معاینهٔ بالینی، یافتههای تصویربرداری لازم و برنامهریزی پروتتیک تعیین میشود. در پایان ارزیابی، گزینهها و مراحل تقریبی بهصورت کتبی ارائه میگردد.